Үлкен кітапхана тыныштықтан емес, таңдаудан басталады. Мұнда біреу сирек басылым іздейді, біреу жұмыс үстеліне келеді, ал енді біреу бұрын ашпаған бөлімге алғаш рет кіреді. Шымкентте бұл логика қорының өзі қалалық ауқымға айналған кітапханада айқын сезіледі.
Қор көлемі бойынша Шымкенттегі ең ірі көпшілік кітапхана ретінде қала Әл-Фараби атындағы ғылыми-әмбебап кітапхананы атайды. Оның жинағында төрт жүз мыңнан астам кітап пен бөлек электрондық қор бар.
Қор маршрутқа айналғанда
Кітап санының көп болуы кітапхананы өздігінен тірі етпейді. Оқырманның жалпы залдан керек сөреге, каталогтан әңгімеге, үйреншікті тақырыптан жаңа бағытқа қалай өтетіні маңызды. Сол себепті бұл орын кітап қоймасы емес, таңдау мен кездесуге арналған кеңістік болып жұмыс істейді.
Шымкенттегі ең ірі кітапхана қоры – сан үшін жасалған рекорд емес, бір қалалық жерде оқу бағыттарының алуан түрін сақтайтын мүмкіндік.
Кітап қоры оқырманға не береді
Кітапханаларды алаңы, келуші саны немесе іс-шаралары арқылы салыстыруға болады. Бұл тарихта өлшем басқа: қордағы кітап саны. Ол жинақ көлемін бір күнгі танымалдықтан ажыратып, қалаға қандай оқу қоры қолжетімді екенін көруге көмектеседі.
Шымкент сериясы Қазақстандағы ең үлкен самса және ең үлкен гамбургер тарихымен жалғасады. Әр сюжетте ауқым бөлек, бірақ бәрінде айқын өлшем маңызды.
Өз жетістігіңізді де тексерілетін оқиғаға айналдыруға болады: идеядан бастаңыз және INTERRECORD-қа өтінім дайындаңыз.
Бір қарағанда
- Нысан: Әл-Фараби атындағы ғылыми-әмбебап кітапхана, Шымкент.
- Қор: ашық сипаттамаларда 400 мыңнан астам кітап аталады.
- Қызмет: оқу залдары, каталог, электрондық ресурс және мәдени-ағартушылық орта.
- Дұрыс шекара: көрсеткіш кітапхана ауқымын сипаттайды, бірақ барлық қалалық кітапханамен бірыңғай ресми рейтинг жасамайды.
Кітап саны не үшін маңызды
Қордағы кітап саны оқырманның таңдау мүмкіндігін көрсетеді. Біреуге мектеп бағдарламасынан тыс әдебиет, екіншісіне өлкетану, үшіншісіне кәсіби анықтамалық не цифрлық база керек болуы мүмкін. Үлкен қор барлық сұраққа дайын жауап береді деген сөз емес, бірақ іздеуді кеңейтеді және бір ғимаратта түрлі оқу бағытын біріктіреді.
Кітапханаға барудың тиімді жолы – нақты сұрақпен келу. Алдымен каталогтан тақырыпты іздеңіз, кейін кітапханашыдан көрші бөлім мен электрондық нұсқаны сұраңыз. Осылайша оқу тек сөре аралау емес, өз бағытыңды табу үдерісіне айналады.
Жақсы кітапхана оқырманға көп кітап ұсынумен ғана емес, сол кітапқа апаратын жолды жеңілдетуімен құнды.
Электрондық ресурс пен тірі оқу ортасы
Қазіргі кітапхана қағаз кітаппен шектелмейді. Электрондық каталог пен сандық материал іздеуді жеделдетеді, ал оқу залы назарды жинақтауға көмектеседі. Екі мүмкіндік бірін-бірі алмастырмайды: интернет жылдам табуға ыңғайлы болса, кітапхана кеңістігі терең оқуға, жазуға және пікір алмасуға жағдай жасайды.
Шымкент сияқты жас әрі серпінді қалада мұндай орындар студентке де, мұғалімге де, кәсіпкерге де қажет. Ашық дәріс, кітап таныстырылымы, балаларға арналған кездесу және тыныш жұмыс орны – кітапхананың қоғамдық қызметін кеңейтеді.
Кітапханаға құрмет мәдениеті
Оқырман ортақ кеңістіктің жайлылығына өзі де әсер етеді. Кітапты ұқыпты ұстау, залда тыныштық сақтау, алған басылымды уақытында қайтару және басқа келушінің оқуына кедергі келтірмеу – қарапайым ережелер. Олар кітапхананың барлық адамға қолжетімді болуына көмектеседі.
Шымкенттің басқа тақырыптарын Қазақстан рекордтары реестрінен қарауға болады. Ал өзіңіз ұйымдастыратын өлшенетін жетістікке қатысты талапты әрекет басталар алдында тексерген дұрыс.
Кітап қоры – сан емес, бір қаланың сұрақ қоюға, үйренуге және өз болашағын ойлауға берген мүмкіндігі.
Қорытынды
Әл-Фараби атындағы ғылыми-әмбебап кітапхананың 400 мыңнан астам қоры Шымкент оқырманы үшін маңызды ресурс. Бұл дерек кітапхананың ауқымын түсіндіреді, алайда оны толық ресми салыстырусыз «ең ірі» деген түпкілікті атауға айналдырмаймыз. Нақты сипаттама оқырманды шатастырмайды және кітапхананың басты құндылығын – білімге ашық жол ұсынуын – айқын көрсетеді.
Оқу бағытын қалай таңдауға болады
Кітапханаға келгенде бірден ең қалың кітапты іздеу міндет емес. Алдымен тақырыпты анықтаңыз: тарих, тіл, кәсіп, баланың қызығушылығы немесе жеке дағды. Содан кейін каталог, библиографиялық көмек және электрондық іздеу арқылы бірнеше нұсқаны салыстырыңыз. Бір автордан екінші авторға өту, деректің шыққан жылын қарау және оқыған ойды қысқаша жазып отыру оқу сапасын арттырады.
Баламен келген отбасы үшін кітапханаға алғашқы сапарды шағын мақсаттан бастаған дұрыс: бір кітап таңдау, бір жаңа сөз табу, үйге оқитын уақыт белгілеу. Мұндай дағды кітап қорын абстрактілі саннан нақты отбасылық тәжірибеге айналдырады. Кітапхана дәл осы мүмкіндігімен қаланың рухани кеңістігін байытады.
Кітапханаға тұрақты оралу – оқуды ұзақ мерзімді әдетке айналдыратын ең сенімді жол. Бір айда бірнеше бөлімді қарап шығу адамға өз қызығушылығын жақсы түсінуге және жаңа идея табуға көмектеседі.
Оқу әр адамға жаңа көкжиек ашады.
Бұл әдет өмір бойы қалады.
